Kasımda yürürlüğe girecek çocuklara yönelik sosyal medya yasağı nasıl uygulanabilir?
GlobalKalem
Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, 15 yaş altı çocuklara sosyal medya düzenlemesi 1 Kasım'da yürürlüğe girecek.
Düzenleme Nisan ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edildilmişti.
Bu kapsamda platformlar, yaş doğrulama sistemleri kurmak ve çocukların gelişimlerine uygun olmayan içeriklere erişimini engellemekle yükümlü olacak.
15 yaş üstü kullanıcılar için ise yaşa uygun, ayrıştırılmış hizmetler sunulması gerekecek.
YouTube Türkiye, yeni düzenleme sonrası 15 yaş altındakilere ait hesapları kapatmak zorunda kalabileceğini açıkladı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 28 Mart'ta katıldığı CNN Türk yayınında 15 yaş altı çocuklara sosyal medya kısıtlaması getirerek "çocukları her türlü riskten ve zararlı içeriklerden korumayı amaçladıklarını" söylemişti.
Düzenlemenin yaklaşık 1,5 yıllık bir çalışmanın ürünü olduğunu açıklayan Bakan Göktaş, bu süreçte uzmanlar, aileler, çocuklar ve sosyal medya şirketleriyle görüşmeler yürütüldüğünü belirtmişti.
Benzer yasak başka hangi ülkelerde var?
Türkiye, çocuklara yönelik sosyal medya yasağı getiren tek ülke değil.
Dünyada benzer bir yasak uygulayan ilk ülke Avustralya oldu.
Avustralya hükümeti, Aralık 2025'te 16 yaş altındaki çocukların TikTok, Instagram, Snapchat, X ve Facebook gibi sosyal medya platformlarına erişimine engel getirdi.
Messenger Kids, WhatsApp, Google Classroom ve YouTube Kids platformlar ise yasak kapsamı dışında bırakıldı.
Düzenlemeyle sorumluluğu sosyal medya şirketlerine bırakan Avustralya hükümeti, kurallara uymayan şirketlere yaklaşık 50 milyon dolara kadar para cezası kesebiliyor.
Avustralya'daki yasa, diğer ülkelerde de tartışmaları hızlandırdı.
Avrupa Parlamentosu 26 Kasım 2025'te aldığı kararla sosyal medya, video paylaşım platformları ve yapay zeka uygulamalarına Avrupa Birliği genelinde 16 yaş sınırı getirilmesine destek verdi.
Malezya da Aralık 2025'te, 16 yaş altı çocuklara yönelik benzer bir uygulamayı hayata geçirmeyi planladığını duyurdu.
İngiltere'de de sosyal medyanın çocuklar üzerinde bağımlılık yarattığı yönünde süren bir tartışma var.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 28 Mart'ta Sunday Mirror gazetesine verdiği röportajda, sosyal medya şirketlerinin çocukları daha uzun süre platformda tutmayı hedeflediğini söyledi.
Bunun için bir gerekçe göremediğini belirten Starmer, "Bu yüzden harekete geçmek zorunda kalacağımızı düşünüyorum" dedi.
İngiltere'de hükümet, sosyal medyaya yönelik kısıtlamalar getirilip getirilmeyeceği konusunda uzmanlardan görüş alıyor.
Avam Kamarası'nda 22 Nisan'da yapılan oylamada ise milletvekilleri, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesini öngören öneriyi üçüncü kez reddetti.
Avustralya'da ne kadar uygulanabildi?
Bazı araştırmalar Avustralya'da yasağa rağmen çocukların büyük bölümünün sosyal medya platformlarını kullanmaya devam ettiğine gösteriyor.
Molly Rose Foundation ve YouthInsight tarafından yapılan 12-15 yaş aralığında 1050 çocuğu kapsayan ankete göre, yasa yürürlüğe girmeden önce hesap sahibi olan çocukların yüzde 61'i en az bir sosyal medya hesabına erişimini sürdürüyor.
Molly Rose Foundation, araştırmayı yorumlarken, Avustralya'daki uygulamanın, yasağı savunan kişilerin öne sürdüğü gibi acil ve kesin bir "güvenlik bariyeri" işlevi görmediğini söyledi ve uyarıda bulundu:
"Aksine, ebeveynlere yanlış bir güvenlik hissi verebilir."
Yaş doğrulama ve yaş tahmini teknolojileri geliştiren şirketleri temsil eden uluslararası bir sektör kuruluşu olan Age Verification Providers Association'a (AVPA) göre Avustralya'da 16 yaş altına yönelik sosyal medya yasağının uygulanmasında yaşanan sorunlar, teknolojik yetersizliklerden değil platformların mevcut araçları yeterince kullanmamasından kaynaklanıyor.
Kuruluş yaş doğrulama sistemlerinin teknik olarak yeterli olduğunu ancak sosyal medya şirketlerinin bu araçları etkin biçimde devreye almadığını savunuyor.
Şirketler ise yaklaşımın hatalı olduğunu savunurken, kurallara uymak için ellerinden geleni yaptıklarını ifade ediyor.
Avustralya'nın çevrimiçi güvenlik düzenleyicisi olan eSafety Commissioner, Meta (Facebook ve Instagram), Google (YouTube), TikTok ve Snap hakkında yasa ihlali şüphesiyle inceleme yürütüyor.
Hükümet ise uyumun artmaması halinde Federal Mahkeme sürecini başlatmak için kanıt topladığını açıkladı.
üzenleyici kurum, Aralık ayında yürürlüğe giren yasadan bu yana yayımladığı ilk raporda, beş büyük platformda "bir dizi zayıf uygulama" tespit edildiğini belirtti.
Bunlar arasında:
- Daha önce 16 yaş altı olduğunu beyan eden çocuklara sonradan 16 yaş üstü olduklarını kanıtlamasına imkan verilmesi,
- 16 yaş altı kullanıcıların aynı yaş doğrulama yöntemini tekrar tekrar deneyebilmesi,
- Yeni kullanıcı kayıtlarında yaş doğrulama önlemlerinin yetersiz kalması,
- Ebeveynlerin veya üçüncü kişilerin 16 yaş altı kullanıcıları bildirmesi için etkili mekanizmaların bulunmaması yer aldı.
Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra sınırlı veri paylaşılırken, düzenleyici kurum Ocak ayında yaptığı açıklamada ilk ayda 4,7 milyon hesabın kısıtlandığını veya kaldırıldığını duyurmuştu.
ETİKET :
Teknoloji
Kasımda yürürlüğe girecek çocuklara yönelik sosyal medya yasağı nasıl uygulanabilir?
Teknoloji
Obama, yapay zekâ için hükümetleri somut yasal düzenlemeler yapmaya çağırdı!
Teknoloji
Mars’ta 20’den fazla organik molekül tespit edildi
-- Adversting 7 REKLAM ALANI --
Gündem
Özer: Esenyurt'un ihtiyacı bir kayyımın yerine başka bir kayyım atamak değil
Gündem
Mekke Anlaşması TBMM’ye sunuldu
Spor
Türkiye Milli Futbol Takımı’nın başına Sergen Yalçın getirildi
Dünya ve Avrupa
Arap Koalisyonu: Suudi Arabistan'da keşif helikopterinin düşmesi sonucu 2 asker öldü
